Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce.

Kolonoskopia

Kolonoskopia jest badaniem endoskopowym dolnego odcinka przewodu pokarmowego, obejmujące końcowy odcinek jelita cienkiego oraz całe jelito grube (kątnice, wstępnice, poprzecznicę, zstępnicę i esicę oraz odbytnicę). Kolonoskopia jest uznawana za najdokładniejsze badanie jelita grubego, umożliwiając nie tylko badanie obrazowe, ale i pobranie materiału na badanie histologiczne, co pomaga w ustaleniu rozpoznania i rozpoczęcie skutecznego leczenia.

Na czym polega kolonoskopia?

Kolonoskopia to badanie jelita grubego, które przeprowadza się przy użyciu endoskopu, a dokładnie kolonoskopu. Aparat do wykonania kolonoskopii składa się z elastycznej rurki zakończonej kamerą, źródłem światła oraz dodatkowym kanałem do wprowadzania drobnych narzędzi, którymi można pobrać wycinki lub wykonać zabiegi.

Kolonoskop jest narzędziem elastycznym, które za pomocą systemu sterowania lekarz może odchylać w dowolnym kierunku, umożliwiając dokładne oglądanie tkanek. Ponadto elastyczność kolonoskopu umożliwia łagodne wprowadzanie instrumentu. Rozwój techniki sprawił, że nowoczesne endoskopy są mniejsze, bardziej elastyczne i dają obraz wyższej jakości, co dla pacjentów oznacza większy komfort badania, a także wiarygodność wyniku.

Kiedy wykonać kolonoskopię?

Kolonoskopię wykonuje się na podstawie skierowanie lekarskiego. Badania przeprowadzone są w celu:

  • wykrycia chorób jelita grubego, takich jak: polipy, zmiany nowotworowe, choroby zapalne, infekcje oraz uchyłkowatość jelita grubego;
  • pobrania wycinków do badania histopatologicznego – ocena charakteru zmiany, jak i aktywności zapalenia (ocena skuteczności leczenia);
  • profilaktycznego badania w kierunku raka jelita grubego (badanie przesiewowe)

Dokładne wskazania do kolonoskopii opisano poniżej.

Jak przebiega badanie jelita grubego - kolonoskopia?

Badanie odbywa się po przygotowaniu – oczyszczeniu jelita. Kolonoskop wprowadzany jest przez odbyt do jelita grubego. W celu dokładnego zbadania jelita grubego, w trakcie kolonoskopii używane jest powietrze, które rozprostowując fałdy jelita grubego umożliwia dokładną obserwację. W przypadku stwierdzenia zmian zapalnych, zmian nowotworowych lub innych wskazań, podczas kolonoskopii mogą zostać:

  • pobrane wycinki do badania histopatologicznego (pod mikroskopem);
  • usuwanie polipów (zmian przedrakowych).

Kolonoskopia jest skutecznym i dokładnym badaniem, dzięki któremu można wykryć szereg nieprawidłowości w dolnym odcinku układu pokarmowego i zastosować efektywne leczenie. Kolonoskopia umożliwia również profilaktykę raka jelita grubego, a jej wykonywanie w ramach Programu Badań Przesiewowych znacząco redukuje ryzyko zachorowania na raka jelita grubego, umożliwiając rozpoznanie zmian nowotworowych w etapie przedrakowym (tzw. polipów).

Wskazania do kolonoskopii

Badania kolonoskopowe można podzielić według wskazań na cztery kategorie, do których zaliczamy kolonoskopię diagnostyczną, terapeutyczną, nadzorczą oraz przesiewową (profilaktyczną).

Wskazaniami do kolonoskopii diagnostycznej, przeprowadzanej w celu rozpoznania schorzeń dolnego odcinka układu pokarmowego, są:

  • krwawienia z przewodu pokarmowego:
    • obecność krwi w stolcu
    • smoliste (czarne) stolce po wykluczeniu krwawienia z górnego odcinka
    • dodatni test na krew utajoną w stolcu (FOBT)
    • niewyjaśniona niedokrwistość z niedoboru żelaza
  • zmiana rytmu wypróżnień (biegunki / zaparcia);
  • przewlekła choroba zapalna jelita (weryfikacja rozpoznania, nadzór i ocena aktywności oraz zasięgu choroby)
  • istotna klinicznie biegunka
  • silne bóle brzucha (wybudzające w nocy, chudnięcie) o niewyjaśnionej przyczynie
  • wyniki badań obrazowych nasuwające podejrzenie zmian organicznych w jelicie

Wskazaniem do wykonania kolonoskopii terapeutycznej, która umożliwia usunięcie i pobranie tkanek (na badania histopatologiczne), jak i tamowanie krwawień, są:

  • usuwanie polipów i powierzchowny zmian nowotworowych
  • tamowanie krwawień z malformacji naczyniowych, owrzodzeń, jak i po polipektomii
  • usuwanie ciał obcych
  • znakowanie zmian kwalifikowanych do usunięcia chirurgicznie

Wskazania do wykonania kolonoskopii nadzorczej, a więc badania wykonywanego okresowo w określonych, podanych niżej sytuacjach klinicznych są:

  • stan po leczeniu z powodu raka jelita grubego
  • stan po polipektomii (usunięciu polipów) jelita grubego
  • nieswoiste choroby zapalne jelita (tj. choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego(WZJG))
  • ryzyko raka jelita grubego uwarunkowane genetycznie
  • pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC)

Wskazaniem do wykonania kolonoskopii profilaktyczna, której celem jest aktywne poszukiwanie stanów przedrakowych lub raka jelita grubego w okresie bez objawów klinicznych, są:

  • wiek 50 – 65 lat bez czynników ryzyka
  • wiek 40 – 49 lat z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku raka jelita grubego
  • nowotwory jelita grubego uwarunkowane genetycznie

Przeciwwskazania do kolonoskopii

Wykonanie kolonoskopii nie zawsze jest możliwe, ponieważ jest to badanie obciążające chorego. Przeciwwskazaniami do jej przeprowadzenia są:

  • ostre stany chorobowe wpływające na wydolność oddechowo-krążeniową;
  • niewyrównane zaburzenia krzepnięcia;
  • zapalenie otrzewnej;
  • perforacja, czyli przedziurawienie, jelita;
  • ostre zapalenie uchyłków jelita grubego;
  • piorunujące zapalenie jelita grubego.
  • badania u kobiet w ciąży – tylko jeśli przeważają korzyści nad ryzykiem
  • pacjenci z dużym tętniakiem aorty brzusznej lub skrzepliną – tylko jeśli przeważają korzyści nad ryzykiem

Jak przygotować się do badania?

Przygotowanie do badania stanowi kluczowy element badania i bardzo istotnie wpływa na wynik. Przygotowanie jelita ocenia endoskopista w czasie badania, wpisując ocenę w skali bostońskiej. W przypadku niedostatecznego przygotowania badanie może zostać uznane za niediagnostyczne i wymaga powtórzenia.

Około 3-5 dni przed kolonoskopią należy wprowadzić dietę ubogoresztkową, co oznacza, że przed badaniem nie należy spożywać owoców pestkowych (np. Kiwi, truskawki, winogrona), pieczywa z ziarnami, musli, siemienia lnianego, maku czy sezamu.

W dniu poprzedzającym badanie należy stosować dietę ubogoresztkową – ostatni posiłek (płynny, np. zupę) pacjent może zjeść około 13.

Konieczne jest również dokładne oczyszczenie. W tym celu stosuje się specjalne preparaty przeczyszczające (o dużej objętości 3-4 litrów lub mniejszej 1-2 litry, w których należy dodatkowo wypić 2-3 litry wody). Odpowiedni lek do przygotowania do kolonoskopii zalecany jest przez lekarza prowadzącego i wydawany na receptę. Lek należy przyjąć zgodnie z instrukcją znajdującą się w opakowaniu.

Jeśli przygotowanie do badania wzbudza niepewność, zapraszamy na konsultację lekarską przed badaniem, gdzie lekarz ustali odpowiedni schemat przygotowania, przepisze lek przygotowujący do badania oraz, jeśli konieczne, zmodyfikuje przyjmowanie stałych leków w okresie okołozabiegowym.

Jakie są powikłania kolonoskopii?

Kolonoskopia jest badaniem inwazyjnym, jednak częstość występowania powikłań, szczególnie dla kolonoskopii diagnostycznej, nadzorczej i profilaktycznej jest mała i wynosi poniżej 0,1 % dla perforacji ściany jelita (najczęściej esicy). Kolonoskopia zabiegowa, związana z pobieraniem i usuwaniem tkanek, jest związana z nieco większym ryzykiem. W przypadku polipektomii usuwania polipów jelita grubego, mogą wystąpić następujące powikłania: krwawienie po polipektomii (do 1% zabiegów, zazwyczaj leczone endoskopowo w trakcie tego samego zabiegu) oraz perforacja ściany jelita (do 0,1% zabiegów). Z uwagi na znane czynniki ryzyka powikłań, część zabiegów usuwania polipów jelita grubego może być wykonywana jedynie w warunkach szpitalnych, co zwiększa bezpieczeństwo pacjenta.

Czy kolonoskopia boli?

Samo badanie może nie być przyjemne, z uwagi na ruch endoskopu oraz używanie powietrza w trakcie zabiegu do lepszej obserwacji ścian jelita grubego. Z tego powodu część pacjentów decyduje się na znieczulenie – przebiegające jako analgosedacja dożylna.

Ponadto, podczas badania może się okazać, że trzeba pobrać wycinki tkanek do dalszych badań albo usunąć polipy. Zabiegi te nie sprawiają bólu, ponieważ wnętrze jelita nie jest unerwione czuciowo, dlatego drobne zabiegi nie wymagają znieczulenia, jeśli znieczulenie nie było stosowane podczas badania.

Powiązane usługi

Centrum Medyczne INTER-MED

ul. 1 Maja 27

42-217

Częstochowa

kontakt@intermed24.com.pl

(34) 324 55 26